Door armoede getroffen


Documentaire, 55 min. Ned. versie
Realisatie: Olga Deckers, Bea Matterne, Madeleine Sergooris B
België, 1997
Video
thema: armoede, vrouwen

Ook in ons land zijn er nog ëarmeí mensen. Maar we kennen ze niet en wat betekent ëarmí zijn in een land als België? Wie is arm, wie wordt arm? Door de economische recessie werden al vele mensen van ën goed inkomen beroofd. Fabrieken sluiten, mensen staan op straat. Hoe leven ze dan verder? Het is een immens probleem. De documentaire beperkt zich in dit geval tot armoede bij vrouwen.
Hoe pijnlijk en gevoelig de problemen liggen bleek al tijdens de zoektocht naar getuigen. Open en bloot vertellen hoe het is om arm te zijn, in ën krot te wonen, eten te gaan halen bij de voedselbank, kleren bij ën sociaal centrum... Weinig vrouwen waren ertoe bereid. Armoede wordt verborgen want, zoals ÈÈn van de vrouwen in het programma het uitdrukt: "het ergste is er niet meer bij te mogen horen".
In België heeft 8 % van de ÈÈnoudergezinnen (in vier op de vijf gevallen een alleenstaande moeder) een inkomen dat lager is dan de EU-norm. Ze moeten rondkomen met ÈÈn inkomen, als ze al een inkomen hebben, want ÈÈn op de drie van deze vrouwen heeft geen betaalde baan omdat ze die ook nog niet hadden toen ze trouwden. Ze leven dus van een uitkering.
Hoewel vrouwen in het algemeen een groot inhaalmanoeuvre hebben uitgevoerd qua opleiding en vorming blijven in sociaal zwakke milieus de oude normen van moeder aan de haard gelden. Vader is er de kostwinner, moeder zorgt voor de kinderen. Deze vrouwen hebben geen opleiding, geen diplomaís. Als hun huwelijk faalt hebben ze nauwelijks kansen om werk te vinden. Deze generatie-arme gezinnen kennen daarbij typische problemen: kinderen die bijna automatisch naar het bijzonder onderwijs gaan, kinderen die gepest en uitgesloten worden op school, slechte huisvesting. De zorg voor de kinderen wordt bijna altijd gedragen door de vrouw, ook als ze niet alleen staat. De groep thuiswerkende vrouwen is buitenproportioneel vertegenwoordigd in de lage inkomensgroepen: 82 % van alle arme vrouwen. Zij komen niet voor in de statistieken omdat daar de mannelijke gezinshoofden worden geteld. Die man is uiteraard even arm als zijn thuiswerkende vrouw, maar op haar wegen de lasten van de armoede wellicht zwaarder omdat zij dagelijks wordt geconfronteerd met het tekort in haar portemonnee.
Iedere dag opnieuw is het rekenen en tellen. De voordeligste winkels weten ze allemaal feilloos liggen, ze kennen de centra en vzwís waar ze gratis of zeer goedkoop voedsel, tweedehandskleding, huisraad, meubels en speelgoed kunnen vinden. Schulden afbetalen, rekeningen spreiden, ze zijn er steeds mee bezig. Het vraagt veel energie, veel vindingrijkheid. Vrouwen die van de ene dag op de andere door armoede getroffen worden, kampen eerst met heel wat schuld- en schaamtegevoelens. Hulp vragen, ook hulp waar ze recht op hebben, valt hen zwaar.
"Door armoede getroffen" bezocht vijf vrouwen die in zware financiële problemen zitten, vrouwen die armoede aan den lijve ondervinden en ondanks alles het hoofd boven water houden.