| |
Docu-drama, 104
min., Eng. gesproken, Ned. ondertiteld
Regie en scenario: Werner Herzog
Productie: USA 2005
Vertolking: Timothy Treadwell (grizzly man), Werner Herzog
(verteller), Amie Huguenard (vriendin), Warren Queeney (vriend),
Willy Fulton (piloot), Marnie & Marc Gaede (ecologisten), Larry Van
Daele (bioloog), Franc Fallico (patholoog)
Thema: natuurbescherming, milieu-activisme
Het leven en de onfortuinlijke dood van amateur grizzly beer expert
Timothy Treadwell, een excentrieke milieuactivist die dertien zomers
tussen beren in Alaska leefde en zijn avonturen op film vastlegde
tot het tragische noodlot toesloeg.
In oktober 2003 werden de stoffelijke resten van Treadwell en zijn
vriendin Amie Huguenard gevonden vlakbij hun kampeerplaats in het
Katmai National Park and Reserve in Alaska. Ze waren ernstig
toegetakeld en opgegeten door een grizzly en werden daarmee de
eerste geregistreerde slachtoffers van een aanval van een beer in
het park. Op deze manier kwam er een brutaal einde aan Treadwell’s
zelfverklaarde queeste om de beren te beschermen. Het videodagboek
van Treadwell, die zijn belevenissen onophoudelijk en
zelfverheerlijkend filmde, vormt de rode draad van deze
onvergetelijke documentaire waarin nog veel meer dan een pleidooi
voor het behoud van de natuur een schrijnend karakterportret van een
erg eenzame, buiten de maatschappij levende naïeveling wordt
geschetst.
Er wordt niet alleen ingegaan op het mysterie van de wildernis maar
ook op het mysterie van de menselijke natuur als de laatste vijf
jaar van Treadwell in de wildernis in kaart worden gebracht.
GRIZZLY MAN is een film van de Duitse regisseur Werner Herzog, die
zijn duidelijke voorkeur voor maniakale personages ditmaal in
documentairevorm tot uitdrukking brengt. De film is een prachtig
portret van een man die verscheurd lijkt te worden tussen de
beschaving en de natuur en die tenslotte zijn eigen doodsvonnis
tekent.
Pers
“Grizzly Man is een prachtige, bijna Shakespeariaanse tragedie over
een gekwelde geest geworden, wat in handen van een andere regisseur
snel sensationeel had kunnen worden. Herzog is slimmer. Hij houdt
zijn grootste troef, een tape waarop is te horen hoe Timothy en Amie
door de beer worden aangevallen (...) bewust achter de hand.”
(Gerhard Busch, Cinema.nl)
"Met 'Grizzly Man' heeft filmmaker Werner Herzog één van de meest
unieke en verontrustende natuurdocumentaires ooit gemaakt (...)
'Grizzly Man' is een unieke ‘zien om te geloven’- ervaring die bij
iedereen andere gevoelens zal teweegbrengen. Herzog toont ons het
portret van een tragisch figuur die steeds meer de greep op de
realiteit kwijtraakte. Er zijn inderdaad grenzen in de natuur en het
overtreden ervan werd Treadwell uiteindelijk fataal. Een
ongelooflijke documentaire die niemand onberoerd zal laten. " (Peter
De Backer, Digg*)
Filmmagie:
Met ‘gevonden beeldmateriaal’ maakte Werner Herzog een dramatische
documentaire over een geestesverwant van Fitzcarraldo. ‘Grizzly Man’
Timothy Treadwell is een Amerikaans natuuractivist met een
onverzadigbare passie voor wilde beren die tijdens zijn 13de zomer
in Alaska door eentje van hen werd opgepeuzeld.
“Waar ligt de grens van feiten en waar begint de waarheid?” vroeg
Werner Herzog zich af n.a.v. zijn rol in de valse reportage Incident
at Loch Ness (Zak Penn), “waarheid gaat veel dieper dan een feit. En
hoe bereik je het, hoe vind je de diepere lagen van waarheid?”. Ook
GRIZZLY MAN lijkt wel een hybride doc, een versmelting van
documentaire (natuur)beelden met een fictieverhaal dat draait rond
een larger than life personage. Als grap van een visionair
filmmaker, gefascineerd door waanzin, door de gekte van echte en
fictieve personages in buitengewone situaties (Aguirre, der Zorn
Gottes, Jeder für sich und Gott gegen alle, Fitzcarraldo). Een
barokke cineast die de jongste jaren realisme en surrealisme
verstrengelt in documentaires (Wheel of Time, The White Diamond, The
Wild Blue Yonder) en zijn speelfilm Rescue Dawn baseert op het ware
verhaal van de eigen doc Little Dieter Needs to Fly. Werner Herzog
neemt de kijker mee naar een zone waar waarheid en leugen, waanzin
en normaliteit, niet meer zijn te onderscheiden.
Zo lijkt GRIZZLY MAN een hilarische versie van Last Days en de
Amerikaanse natuuractivist Timothy Treadwell het prototype van een
Herzog-protagonist. Een autodestructieve eenzaat met persoonlijke
demonen, een mysterieus verleden, romantische ideeën, met paranoia,
een mythomaan en met een obsessieve passie voor wilde beren die hij
wil beschermen en filmen in Alaska’s Katmai National Park. 13 zomers
lang leeft hij tussen zijn geliefde beren tot duidelijk wordt dat
voor hen liefde door de maag gaat. De held die als voedsel eindigt
is het ideale slachtoffer voor Herzog en zijn extreme verhalen vol
dodelijke gevaren en gevaarlijke gekken. Alleen, dit is géén absurde
zelfparodie maar wèl een waargebeurd verhaal. Verteld via ‘gevonden
materiaal’, ruim 100 uur door Treadwell zelf geschoten beelden, en
interviews van Herzog. (...) Sensatiezucht en voyeurisme steken de
kop op bij een dergelijk onderwerp maar Herzog manipuleert het
sensationele creatief én respectvol. Leidmotief van de film is de
tragische dood van Timothy en Amie. In gesprekken met vrienden,
familie, wetenschappers, de piloot en de patholoog komt het alsmaar
terug. Inclusief de gevonden horloge. Maar wanneer Herzog in beeld
de doodstrijd beluistert (de lenskap stond nog op de draaiende
camera) horen we niets. We moeten Herzog op zijn woord geloven
wanneer ie zegt dat Timothy Amie smeekt om weg te lopen. Of dat zij
met een pan op de beer timmert. Herzog adviseert de bezitster van de
tape hem te vernietigen. “Het was meteen duidelijk”, zegt hij, “dit
is geen ‘snuff movie’ maar een film die de waardigheid van een
stervend individu respecteert. Ik zou die audio nooit gebruiken”.
Stiltes en ellipsen hebben echter een grote dramatische kracht.
Weglatingen maken alles suggestiever. Ze confronteren de kijker met
zijn voyeurisme en transformeren een eenvoudig faits divers in een
tragisch epos. Daardoor is GRIZZLY MAN geen afstandelijke
dierendocumentaire maar een aangrijpend menselijk drama waarin ‘de
man met de camera’ zuiverheid zoekt en schoonheid blootlegt. Maar
onvermijdelijk botst op de dodelijke onverschilligheid van de
flaura. Een bevreemdend en verontrustend verhaal. Gruwelijk mooi.
(Ivo de Cock, Filmmagie, maart 2006)
|
 |