In
1885, op de conferentie van Berlijn, verdeelt Europa onderling het Afrikaans
continent. Kongo wordt het persoonlijk bezit van Leopold II, Koning der Belgen,
later van de Belgische staat. Pas
in 1960 zal het land onafhankelijk worden.
De
hectische geschiedenis rond de onafhankelijkheid en de vroege dagen van de
republiek krijgen in deze intrigerende historische reconstructie gestalte in de
tragische persoon van Patrice Lumumba. Hij is voorzitter van de in 1958
opgerichte Mouvement National Congolais. Op 30 juni 1960 wordt Patrice Lumumba,
een jonge autodidacte nationalist, op 36-jarige leeftijd het eerste
regeringshoofd van de nieuwe onafhankelijke staat. België laat het land na de
soevereiniteitsoverdracht aan zijn lot over, zonder enige basis voor een
degelijk eigen bestuur gelegd te hebben. Vanaf dag één hangt het Zwaard van
Damocles boven het hoofd van Lumumba en hij kan zijn functie slechts twee
maanden handhaven. Lumumba delft niet alleen politiek het onderspit, maar moet
voor zijn idealen de ultieme prijs betalen, als hij in Katanga door zijn
opponenten vermoord wordt.
“Voor
de authenticiteit van zijn film getroostte Peck zich veel moeite. De sequenties
waarmee de film begint, tonen hoe twee blanke mannen drie lijken meevoeren, die
helemaal verkappen. Terwijl ze voortdurend whisky drinken verbranden ze de
stukken één voor één. De regisseur heeft één van de twee Belgische
militairen die dit smerige werk in opdracht hebben uitgevoerd, laten ondervragen
door een documentalist. Na het beluisteren van de cassettes heeft Peck de scènes
opgebouwd. Ze confronteren de toeschouwer met de juiste vragen. Wat is hier aan
de hand? Welke instantie stelt alles in het werk om elk spoor van deze man,
Patrice Lumumba, in rook te doen opgaan? Was iemand die amper twee maanden de
eerste, democratische en onafhankelijke regering van Kongo leidt, echt wel zo
gevaarlijk? De beelden roepen bij de Belgische toeschouwer nog andere vragen op:
Waarom weten wij over deze gebeurtenissen waarbij ons land en onze democratische
regering betrokken waren, zo goed als niets? Waarom hoort deze geschiedenis niet
tot ons collectief geheugen?” (Sylvain De Bleeckere, F & TV, 505 p.10)
