Mobutu,
roi du Zaire is een onthullend portret met als hoofdpersonage de militaire
dictator van Zaïre, Joseph Désiré Mobutu. Gedurende meer dan dertig jaar
heeft Mobutu zijn land als een even charismatische als roofzuchtige dictator
bestuurd alsof het zijn persoonlijke wingewest betrof. De staatskas of zijn
eigen bankrekening was voor hem identiek: de opbrengsten van diamant- en
koperwinning werden onder zijn familie verdeeld of gebruikt om zijn entourage en
presidentiële garde te financieren. Een nietsontziende machtshonger motiveerde
zijn handelen, tegenstanders werden geliquideerd, de geschiedenis werd
voortdurend herschreven: het verhaal van elke dictator.
Meer dan 950 uur beeldmateriaal uit archieven overal ter wereld werden
doorgenomen. Daarbij ook een 30-tal uren onuitgegeven en voorheen ongekend
materiaal, dat in Kinshasa werd gevonden. Bovendien
werden nog eens 50 uren nieuwe interviews gedraaid. Het resultaat van al dit
zorgvuldig zoek- en montagewerk leverde een indrukwekkende historische puzzel
op. We volgen Mobutu in dit proces van persoonlijke groei, glorie en de
onvermijdelijke aftakeling en ondergang.
We
zien Mobutu als een meesterlijke manipulator die exact de politieke situatie van
het moment wist te bespelen (bv. de vrees voor sovjetexpansionisme tijdens de
koude oorlog, het gevaar van desintegratie tijdens de dekolonisatie), een
machtwellustige koning die zichzelf uitriep tot Père de la Nation (vader
van het vaderland) en Guide Suprème (de ultieme gids), maar die soms ook
bereid was de clown uit te hangen, als hij maar de baas mocht blijven spelen
over het grootste en potentieel rijkste land van Midden-Afrika. Vandaar dat de
toon van dit verhaal triest en schrijnend is, maar ook vol tragikomische
elementen. Een verhaal dat eventjes parallel loopt met dat van Lumumba, de
eerste premier van het onafhankelijke Kongo, die door onder meer het verraad van
Mobutu, gesteund door de CIA en de Belgen, tragisch aan zijn einde kwam. Mobutu
wilde trouwens niet van een staatsgreep spreken, maar wel van une simple révolution
pacifique.
