Ouvrières du monde

Documentaire, 84 min. of 54 min., Frans e.a. / Ned.
Realisatie: Marie-France Collard
België, 2000
Video
thema: arbeid & werkloosheid, Derde Wereld

Achter het nieuwe Evangelie van de competitiviteit verbergen zich hele gewone levens: die van arbeiders en arbeidsters die, zowel in de landen van het noorden als van het zuiden, er direct mee geconfronteerd worden en er onder lijden. Deze film toont de ontmoeting met deze werksters, hun jobs en hun dagelijks leven. In deze lange documentaire brengt Marie-France Collard de sociale gevolgen van delokalisatie in beeld. Ze doet dat aan de hand van de lotgevallen van confectie-arbeidsters in vestigingen van Leviís in België, Frankrijk, Turkije en Indonesië.
In het najaar van 1998 besluit Levi Strauss 3 Belgische en 1 Franse vestiging te sluiten, in het kader van de delocalisatie. Het is het begin van een maandenlange verbeten strijd van arbeidsters en vak-bonden voor het behoud van de 1.400 banen. Cineaste Marie-France Collard volgde deze emotioneel pijnlijke periode voor de Vlaamse Rosa Gryson in de vestiging Gits en voor vakbondsafgevaardigde Marie-ThÈrËse, in de vestiging La Bassée in Noord-Frankrijk, die hun laatste maanden doorbrengen in de jeansfabriek. De bedrijfsleiding wijt het sluiten van vier Europese vestigingen aan overcapaciteit, maar in de documentaire blijkt duidelijk dat de motieven van de multinationale directie veel platvloerser zijn: het gaat om winst en nog meer winst.
Het definitieve verdict voor Rosa en Marie-Thérèse valt voorjaar 1999: op 12 maart ís ochtends vroeg laat de lokale directie aan haar personeel weten dat dit de laatste werkdag wordt.

Zout in de wonde is het cynisme waarmee de top van Levi Strauss nieuwe vestigingen opent in ondermeer Turkije, Indonesië en de Filippijnen. De jeansbroeken die niet langer in België en Frankrijk worden ineengestikt, zullen voortaan uit Turkije en Indonesië komen. Terwijl een exemplaar in België een productiekost van meer dan 800 fr. heeft, is dat met een jeans uit Turkije slechts iets meer dan 300 fr., en de Indonesische kosten nog minder. Daar verdienen de arbeidsters immers maximaal 2.500 per maand en zijn de arbeidsvoorwaarden en verloning zonder meer schrijnend.
Marie-France Collard trok naar Indonesië waar ze aan Yanti en andere anonieme textielarbeidsters de acties van de Franse en Belgische Leviís arbeidsters op video toonde. We maken ook kennis met "Rosario", een speciale economische zone op de Filippijnen. In zulke zones werken mensen in een moderne vorm van slavernij. Zij werken 10, 12 of zelfs 14 uur elke dag en dat voor een belachelijk laag loon, onder hoge werkdruk en met precaire contracten. Bovendien ñ is dat de vooruitgang? ñ worden ze gecontroleerd door computers die niet alleen hun werk nauwkeurig in de gaten houden, maar bv ook hoe vaak en hoe lang ze naar toilet gaan. De mens, gezonde jonge vrouwen, wordt hier echt gereduceerd tot "human resources".

De film heeft stof te over tot discussie & debat. Hij geeft een stem aan hen die zelden of nooit gehoord worden en geeft hen de kans hun verhaal te doen. De film doet in feite een openlijke oproep voor "een andere mondialisering". Voor Marie-France Collard luidt de conclusie dat de werkers en werksters van de wereld nood hebben aan vrije en strijdlustige vakbonden.